Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Both sides previous revision Previous revision
Next revision
Previous revision
timeline:1941:leslie_speaker [2020/04/20 21:57]
Stijn Cappetijn
timeline:1941:leslie_speaker [2022/10/26 15:55] (current)
Line 1: Line 1:
 ====== 1941: Leslie Speaker ====== ====== 1941: Leslie Speaker ======
-{{ tlm1huexnmkj7o7nonqs.jpg |Afbeelding van je apparaat}}+{{ tlm1huexnmkj7o7nonqs.jpg?500 Titel}}
  
 ===== Ontstaan ===== ===== Ontstaan =====
-Het begon met Donald Leslie. ​In de jaren ‘30 werkte ​hij als een radio service engineer bij de Barker Brothers Department Store in Los Angeles, die Hammond ​organs ​verkocht en repareerde. Hij kocht er eentje in 1937, hopend dat het een juist substituut ​is voor een pijporgel, maar hij was niet onder de indruk; het geluid was te droog en levenloos. Geen chorus of ensemble dat kwam bij zelfs de kleinste pijporgel. ​+In de jaren ‘30 werkte ​Donald Leslie ​als een radio service engineer bij de Barker Brothers Department Store in Los Angeles, die Hammond ​orgels ​verkocht en repareerde. Hij kocht er eentje in 1937, hopend dat het een juist substituut ​zou zijn voor een pijporgel, maar hij was niet onder de indruk; het geluid was te droog en levenloos. Geen chorus of ensemble dat kwam bij zelfs de kleinste pijporgel.
  
 Op een dag stond hij in zijn voortuin toen een pick-up truck langs reed met een grote radio speaker gemonteerd op de oplegger. Hij merkte dat de muzikale, politieke advertenties die erdoor werden uitgezonden veranderde in pitch, oftewel het doppler-effect. Hierdoor kreeg hij het idee om te experimenteren met dit fenomeen om het geluid van de Hammond meer in zijn smaak te laten vallen. ​ Op een dag stond hij in zijn voortuin toen een pick-up truck langs reed met een grote radio speaker gemonteerd op de oplegger. Hij merkte dat de muzikale, politieke advertenties die erdoor werden uitgezonden veranderde in pitch, oftewel het doppler-effect. Hierdoor kreeg hij het idee om te experimenteren met dit fenomeen om het geluid van de Hammond meer in zijn smaak te laten vallen. ​
Line 14: Line 14:
  
 ===== Werking ===== ===== Werking =====
 +{{ lesliebox_animation.gif?​500 | Titel}}
 +
 +
 In de leslie speaker zitten een tweeter en een woofer, waarvan het geluid allebei apart geroteerd wordt. ​ In de leslie speaker zitten een tweeter en een woofer, waarvan het geluid allebei apart geroteerd wordt. ​
 De tweeter spreekt in een dubbele hoorn (1 op de afbeelding). De hoorn laat maar aan een kant geluid door, de andere kant is er puur als contragewicht. De woofer (6) spreekt in een soort reflector (7). De dubbele hoorn en de reflector zijn elk aangesloten op een eigen motor (2 & 5), waardoor ze gaan roteren. Omdat het geluid van beide speakers telkens een kant op gericht staat, ontstaat er tremolo en vibrato. De tremolo ontstaat door het feit dat het geluid zachter klinkt op het moment dat de sprekende hoorn en de reflector van je af gericht staan, en het geluid harder klinkt als ze naar je toe gericht staan. De vibrato ontstaat door het feit dat de geluidsbron zich ook verplaatst tijdens de rotatie, waardoor er door het Doppler-effect frequentie modulatie ontstaat. De snelheid van het roteren kan bediend worden met een schakelaar op de orgelconsole.  ​ De tweeter spreekt in een dubbele hoorn (1 op de afbeelding). De hoorn laat maar aan een kant geluid door, de andere kant is er puur als contragewicht. De woofer (6) spreekt in een soort reflector (7). De dubbele hoorn en de reflector zijn elk aangesloten op een eigen motor (2 & 5), waardoor ze gaan roteren. Omdat het geluid van beide speakers telkens een kant op gericht staat, ontstaat er tremolo en vibrato. De tremolo ontstaat door het feit dat het geluid zachter klinkt op het moment dat de sprekende hoorn en de reflector van je af gericht staan, en het geluid harder klinkt als ze naar je toe gericht staan. De vibrato ontstaat door het feit dat de geluidsbron zich ook verplaatst tijdens de rotatie, waardoor er door het Doppler-effect frequentie modulatie ontstaat. De snelheid van het roteren kan bediend worden met een schakelaar op de orgelconsole.  ​
Line 23: Line 26:
 Hier is een voorbeeld van hoe de Leslie-speaker het klassieke Hammond-orgel geluid maakt: Hier is een voorbeeld van hoe de Leslie-speaker het klassieke Hammond-orgel geluid maakt:
  
-{{youtube>​wSNcY6S0bkE?​large| ​Random filmpje}}+{{youtube>​wSNcY6S0bkE?​large| ​Leslie en Hammond}}
  
 Door de jaren heen is er veel geëxperimenteerd met het effect dat dit type speaker voortbrengt en het wordt al lang niet meer alleen gebruikt door organisten. Ook onder gitaristen is het populair en rotary-speakers zijn in gitaarversterkers gebouwd. Door de jaren heen is er veel geëxperimenteerd met het effect dat dit type speaker voortbrengt en het wordt al lang niet meer alleen gebruikt door organisten. Ook onder gitaristen is het populair en rotary-speakers zijn in gitaarversterkers gebouwd.
  
-{{youtube>​Fm-24PvFtRE?​large| ​Random filmpje}}+{{youtube>​Fm-24PvFtRE?​large| ​Leslie en gitaar 1}}
  
-{{youtube>​0goqhdM7o7g?​large| ​Random filmpje}}+{{youtube>​0goqhdM7o7g?​large| ​Leslie en gitaar 2}}
  
 Eigenlijk kan je het zo gek niet bedenken. Onder andere The Beatles hebben zich eraan gewaagd om vocalen door de speaker te sturen in Blue Jay Way. Eigenlijk kan je het zo gek niet bedenken. Onder andere The Beatles hebben zich eraan gewaagd om vocalen door de speaker te sturen in Blue Jay Way.
Line 39: Line 42:
 Omdat niet iedereen geld en ruimte heeft voor een grote Leslie-kast zijn er veel pogingen gedaan om het effect met elektronische circuits na te maken. In zowel hardware als software zijn er nu redelijk wat mogelijkheden om het effect voor weinig geld te krijgen. Een paar voorbeelden zijn de Boss RT-20, de Electro-Harmonix Lester, de TC-Electronic Vibraclone Rotary en de IK Multimedia Amplitube Leslie VST-plugin. Omdat niet iedereen geld en ruimte heeft voor een grote Leslie-kast zijn er veel pogingen gedaan om het effect met elektronische circuits na te maken. In zowel hardware als software zijn er nu redelijk wat mogelijkheden om het effect voor weinig geld te krijgen. Een paar voorbeelden zijn de Boss RT-20, de Electro-Harmonix Lester, de TC-Electronic Vibraclone Rotary en de IK Multimedia Amplitube Leslie VST-plugin.
  
-{{youtube>​VH22X3IogDA?​large| ​Random filmpje}}+{{youtube>​VH22X3IogDA?​large| ​Beatles - Blue Jay Way}}
  
 ===== Auteurs ===== ===== Auteurs =====