Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Both sides previous revision Previous revision
Next revision
Previous revision
timeline:1877_platenspeler [2019/04/15 15:00]
Silva Westera [Techniek van de platenspeler]
timeline:1877_platenspeler [2022/10/26 15:55] (current)
Line 3: Line 3:
  
 ---- ----
-===== Tijdlijn ====== 
-*plaatje van Tijdlijn* 
  
 ==== De eerste platenspeler==== ==== De eerste platenspeler====
Line 32: Line 30:
 De eerste langspeelplaat komt op de markt in 1931. Hij is nu nog mono en het plateau van de platenspeler draait exact 33 ⅓ rondes per minuut om hem af te spelen. Dit wordt uitgedrukt in RPM (rounds per minute). De LP is 12 inch breed. In 1948 kwam de '​single'​ op de markt. Deze draait 45 RPM en is 7 inch breed. De eerste langspeelplaat komt op de markt in 1931. Hij is nu nog mono en het plateau van de platenspeler draait exact 33 ⅓ rondes per minuut om hem af te spelen. Dit wordt uitgedrukt in RPM (rounds per minute). De LP is 12 inch breed. In 1948 kwam de '​single'​ op de markt. Deze draait 45 RPM en is 7 inch breed.
  
-Een langspeelplaat (vinylplaat,​ afgekort lp) is een vinyl gemaakte grammofoonplaat met een diameter van 30 cm, die aan elke kant van de lp ruimte biedt voor maximaal 30 minuten muziek. LP staat afgekort voor long play. De meeste lp’s moeten op 33⅓ toeren per minuut worden afgespeeld. Andere formaten zijn singles en EP’s. Elke plaat heeft per zijde een doorlopende groef bestaande uit de inloop, daarna de opname en aan het eind de uitloop. De langspeelplaat werd in 1948 geïntroduceerd door Columbia Records. Rond 1990 verloren LP’s hun populariteit door de opkomst van CD.+{{ :​timeline:​langspeelplaat.png?​200|}}Een langspeelplaat (vinylplaat,​ afgekort lp) is een vinyl gemaakte grammofoonplaat met een diameter van 30 cm, die aan elke kant van de lp ruimte biedt voor maximaal 30 minuten muziek. LP staat afgekort voor long play. De meeste lp’s moeten op 33⅓ toeren per minuut worden afgespeeld. Andere formaten zijn singles en EP’s. Elke plaat heeft per zijde een doorlopende groef bestaande uit de inloop, daarna de opname en aan het eind de uitloop. De langspeelplaat werd in 1948 geïntroduceerd door Columbia Records. Rond 1990 verloren LP’s hun populariteit door de opkomst van CD.
  
 Er wordt een variabele spoed gebruikt om zo veel mogelijk muziek op de plaat te krijgen. Variabele spoed is de verplaatsing van de naald per omwenteling. Bij het weergeven van hardere stukjes muziek liggen de groeven ruimer uit elkaar en bij zachte stukken liggen de groeven dichter bij elkaar. Hoe ruimer de spoed, hoe minder muziek er per kant opgenomen kan worden. ​ Er wordt een variabele spoed gebruikt om zo veel mogelijk muziek op de plaat te krijgen. Variabele spoed is de verplaatsing van de naald per omwenteling. Bij het weergeven van hardere stukjes muziek liggen de groeven ruimer uit elkaar en bij zachte stukken liggen de groeven dichter bij elkaar. Hoe ruimer de spoed, hoe minder muziek er per kant opgenomen kan worden. ​
Line 41: Line 39:
  
 ==== Stereofonie ==== ==== Stereofonie ====
-In 1958 kwam er een vernieuwing in de ontwikkeling van de grammofoonplaat,​ namelijk stereo. De groef waarin de naald loopt, werd niet alleen horizontaal maar ook verticaal gemoduleerd. De naald beweegt vanaf dat moment niet alleen heen en weer maar ook op en neer. Omdat horizontale modulatie beter werkt en men geen van de stereo kanalen wilde bevoordelen werd er voor een mix gekozen: zowel linker als rechter kanaal moduleerden horizontaal én verticaal onder een hoek van 90 graden ten opzichte van elkaar. De som van beide signalen ligt nog steeds in het horizontale vlak, zodat een stereo plaat ook op mono apparatuur kan worden afgespeeld. Bij een mono platenspeler worden de verticale bewegingen van de naald genegeerd. De stereo plaat heeft iets smallere groeven dan de mono plaat waardoor er een smallere naald nodig is. Deze naald kan ook worden gebruikt bij een monoplaat. Een stereo plaat wordt vernield door het gebruik van een mono naald of een opnemer die geen verticale bewegingen toelaat.+In 1958 kwam er een vernieuwing in de ontwikkeling van de grammofoonplaat,​ namelijk stereo. De groef waarin de naald loopt, werd niet alleen horizontaal maar ook verticaal gemoduleerd. De naald beweegt vanaf dat moment niet alleen heen en weer maar ook op en neer. Omdat horizontale modulatie beter werkt en men geen van de stereo kanalen wilde bevoordelen werd er voor een mix gekozen: zowel linker als rechter kanaal moduleerden horizontaal én verticaal onder een hoek van 90 graden ten opzichte van elkaar. ​{{ :​timeline:​naald.jpg?​200|}}De som van beide signalen ligt nog steeds in het horizontale vlak, zodat een stereo plaat ook op mono apparatuur kan worden afgespeeld. Bij een mono platenspeler worden de verticale bewegingen van de naald genegeerd. De stereo plaat heeft iets smallere groeven dan de mono plaat waardoor er een smallere naald nodig is. Deze naald kan ook worden gebruikt bij een monoplaat. Een stereo plaat wordt vernield door het gebruik van een mono naald of een opnemer die geen verticale bewegingen toelaat.
  
 ==== De betaalbare platenspeler==== ==== De betaalbare platenspeler====
 Na 1958 steeg de verkoop in platenspelers explosief. In de jaren ‘60 en ‘70 kwamen de betaalbare platenspelers op de markt. Vanaf toen kon elk huishouden een platenspeler aanschaffen en geniet van het geluid van de lp. Na 1958 steeg de verkoop in platenspelers explosief. In de jaren ‘60 en ‘70 kwamen de betaalbare platenspelers op de markt. Vanaf toen kon elk huishouden een platenspeler aanschaffen en geniet van het geluid van de lp.
  
 +{{ :​timeline:​platenspeler.jpg?​600 |}}
 ==== Techniek van de platenspeler ==== ==== Techniek van de platenspeler ====
-{{:​timeline:​platenspeler.jpg?200 |}}+{{ :timeline:turntable-anatomy.jpg?600 |}} 
 **De naald** **De naald**
  
Line 77: Line 77:
 In 1943 lanceert Sir James Wilson Vincent Savile de eerste DeeJay dance party ter wereld. Hij speelde jazznummers af in de functiekamer van de Loyale Order of Ancient Shepperd’s in Ottey Engeland. 4 jaar later was hij de eerste DeeJay die gebruik maakte van een dubbele platenspeler en microfoon, tijdens het Grand Records Ball in het Guardbridge Hotel. Op deze manier zorgde hij voor ononderbroken muziek. Aan het eind van de jaren ’50 ontstond een nieuwe vorm van publieke entertainment. Dit kwam tot ontwikkeling in de ghetto’s van Kingston in Jamaica. Er werden grote party’s georganiseerd in de straten rondom de disc jockey’s, die “selector (de Jamaicaanse DJ)” genoemd werd. Deze DJ speelde dans muziek met een heel sterk ritme, “”toasting”. Toasting, Chatting of Deejaying is de kunst van het praten met rhythm of beat muziek. ​ In 1943 lanceert Sir James Wilson Vincent Savile de eerste DeeJay dance party ter wereld. Hij speelde jazznummers af in de functiekamer van de Loyale Order of Ancient Shepperd’s in Ottey Engeland. 4 jaar later was hij de eerste DeeJay die gebruik maakte van een dubbele platenspeler en microfoon, tijdens het Grand Records Ball in het Guardbridge Hotel. Op deze manier zorgde hij voor ononderbroken muziek. Aan het eind van de jaren ’50 ontstond een nieuwe vorm van publieke entertainment. Dit kwam tot ontwikkeling in de ghetto’s van Kingston in Jamaica. Er werden grote party’s georganiseerd in de straten rondom de disc jockey’s, die “selector (de Jamaicaanse DJ)” genoemd werd. Deze DJ speelde dans muziek met een heel sterk ritme, “”toasting”. Toasting, Chatting of Deejaying is de kunst van het praten met rhythm of beat muziek. ​
  
 +{{ :​timeline:​kool_herc_0.jpg?​200|}}
 In jaren 60 kwam er steeds meer gespecialeerd DJ materiaal op de merkt zoals Rudy Bozak’s eerste DJ mixers. Ook de direct-drive platenspelers werden steeds meer gebruikt door DJ’s zeker toen het “turntablism” ontstond. Turntablism is een techniek waarbij de dj zijn draaitafels als muziekinstrument gebruikt door met platen te scratchen, beat-juggling (het creëren van een nieuw ritme door de beats van twee verschillende platen af te wisselen) en andere technieken toe te passen. Dit ontstond in de hiphop scene in New York in de jaren 70. DJ Kool Herc is een van de pioniers van het gebruik van 2 platenspelers in de hiphop. Zo was hij ook de eerste DJ die de “breakbeat” gebruikte. Hier loopt hij dezelfde beat (bijv. de break op een discoplaat) door dezelfde plaat op twee platenspelers tegelijkertijd af te spelen en ze telkens omstebeurt precies op het goeie moment en op de goede que aan te zetten. In jaren 60 kwam er steeds meer gespecialeerd DJ materiaal op de merkt zoals Rudy Bozak’s eerste DJ mixers. Ook de direct-drive platenspelers werden steeds meer gebruikt door DJ’s zeker toen het “turntablism” ontstond. Turntablism is een techniek waarbij de dj zijn draaitafels als muziekinstrument gebruikt door met platen te scratchen, beat-juggling (het creëren van een nieuw ritme door de beats van twee verschillende platen af te wisselen) en andere technieken toe te passen. Dit ontstond in de hiphop scene in New York in de jaren 70. DJ Kool Herc is een van de pioniers van het gebruik van 2 platenspelers in de hiphop. Zo was hij ook de eerste DJ die de “breakbeat” gebruikte. Hier loopt hij dezelfde beat (bijv. de break op een discoplaat) door dezelfde plaat op twee platenspelers tegelijkertijd af te spelen en ze telkens omstebeurt precies op het goeie moment en op de goede que aan te zetten.